ÇANAKKALE YEREL TARİH GRUBU 2001 ŞUBAT AYI RAPORU
Grubumuzun Perşembe günleri Yalı Han'daki toplantıları devam ediyor. Yine gündemlerimiz dopdolu oluyor. Ancak bu ay proje ye daha fazla zaman ayırdık. Öncelikle proje konusunu netleştirdik. İlginç sokak adları vardı. Ancak ilk adım olarak projeyi kişi adı olan sokaklarla sınırladık. Belediyeden aldığımız listeden bu sokak adlarını ayırdığımızda 150 kadar sokak adı olduğunu belirledik. Bunlardan yaklaşık 50' si tarihi kişiler diğer 100'e yakın sokak adı ise yerel kişi adlarından oluşuyordu. Tarihi kişilerle ilgili bilgileri genel kaynaklardan bulmak mümkündü. Bu nedenle öncelikli olarak yerel kişilerin adlarını taşıyan sokak adları üzerine yoğunlaştık. Bunun için üç çalışma grubu oluşturuldu. Bir grup muhtarlıklarla, bir grup tapu kadastro müdürlüğü , diğer bir grup ise belediye ile görüşüp ne tür bir çalışma yapabileceğimizi belirlemeye çalıştılar. Bu görüşmelerden şu sonuçlar elde edildi. Muhtarlıklarda konuyla ilgili pek fazla bilgi yok ancak uzun süredir görev yapan bazı muhtarlardan bazı sokak adları ile ilgili sözlü bilgiler derlendi. Tapu kadastro müdürlüğünde ise mahalle ve sokak isimleri halen eski adları ile geçtiğinden orada uzun süreli bir çalışma yapılması konusu ileriki günlere bırakıldı. Çanakkale belediyesi ise bu sokak isimlerini koyan kurum olması nedeniyle ayrı bir yere sahip. Buradaki görüşmelerimiz sonucu sokak isimlerinin belediye meclisi kararlarıyla konduğu , bazı bilgilere ulaşabilmek için bu belediye meclisi kararlarının taranması gerektiği ortaya çıktı. Bu kararların en eskisinin1963 yılına kadar gittiği ondan öncesinin ise bulunmadığı öğrenildi. Çanakkale'nin, belediyede mevcut üzerinde sokak isimleri de yazılı en eski halihazır(mevcut durumu gösteren) haritası ise 1959 tarihli olduğu görüldü. Halihazır haritaların ozalitleri belediye tarafından çekilerek arşivimize aktarıldı. Önümüzdeki günlerde bu belediye meclis kararları taranarak bazı bilgilere ulaşılmaya çalışılacak. Geçen ay yaptığımız tanıtım toplantısında ayda bir kez genişletilmiş toplantı yapılması gündeme gelmişti. Bu konuda karar aldık. Bundan böyle perşembe toplantılarımıza ek olarak her ayın son cumartesi günü saat 14.00 'te yine Yalı Han'da toplanacağız. Bu ayın toplantısını da 24 şubat günü gerçekleştirdik. Son derece yararlı bir toplantı oldu. Yaklaşık 25 kişilik bir katılım oldu. Katılımcılar arasında kentin tarihine duyarlı yaşlıları yanında Çanakkale sokaklarında adı yaşayanların yakınları da vardı. Sokak adları tek tek gözden geçirildi. Katılımcıların çoğu bildikleri sokak isimlerini hazırlama görevini üstlenerek grubumuza katkı verdiler. Kentin birçok renkli kişisi bu vesileyle anıldı. Çoğu isme nasıl ulaşacağımızda bu toplantıda ortaya çıktı. Bu toplantının sonuç ürünlerini 31 Mart'ta yapacağımız genişletilmiş toplantıda alacağız. Proje konusu dışında gündemimizdeki konularsa şunlardı. Kent gezisi ile ilgili bilgi toplama çalışmaları devam etti. Bayramdan sonraki bir hafta sonu bu gezimizi tekrarlayacağız. Bu arada iki gezi güzergahı daha önerildi arkeolojik nitelikteki bu gezilerle ilgili kararı önümüzdeki ay netleştireceğiz. Birinci güzergah Dardanos tümülüsü, Orphineion(İntepe), Sigeion, Aiaks tümülüsü, Akhilleus tümülüsü, Pınarbaşı ve Troia şeklinde, diğer güzergah ise Neandria, Aleksandria Troas, Tuzla, Apollon Simintheion tapınağı, Babakale, Assos olarak düşünülmekte. Bir diğer konu ise 1900 tarihli bir su deposu ile ilgili. Halen belediye beton santralinin bulunduğu yerde marangozhane olarak kullanılan bu yapı taşıdığı kitabesi ve mimari karekteriyle ilgi çekici. Osmanlıca kitabenin altında Fransızca "EMILE VITALİS A LA VİLLE DES DARDANALLES 1900" şeklinde bir satır bize yapının tarihini 1900 olarak verir. Kitabesinden yapının bir su deposu olarak yaptırıldığı anlaşılıyor. Kitabesi okutulan yapı ile ilgili bilgiler yerel bültenimizde yer alacak. Bir başka gündem konumuz çevre ilçelerle olan ilişkilerimiz oldu. Gelibolu ve Gökçeada'dan iki grup bizimle iletişime geçti. Gelibolu'dan bir grupla görüştük. Gökçeada'dan bir emekli öğretmenle şimdilik telefonla irtibat kurduk. Bu gruplarla ilişkilerimizi geliştirip deneyimlerimizi onlara aktaracağız. Bu ay gerçekleştirdiğimiz önemli bir olay internette bir Web sayfamız ve mail adresimizin gerçekleşmesi oldu. Bundan sonra www.canakkale.org adresini ziyaret edip bize yereltarih@canakkale.org adresinden de ulaşabilirsiniz. Bu olanağı bize sağladığı için Sn. Dr. Enzar Töre'ye teşekkür ederiz. Ayrıca tarih vakfı Web sitesinde de grubumuzun çalışmaları hakkında bilgi edinebilirsiniz. Son olarak ta bültenimizin yeni sayısının Nisan ayında çıkması için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
ÇANAKKALE'DE KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KURULU İLK TOPLANTISINI GERÇEKLEŞTİRDİ
Ülkemizdeki kültürel değerlerin korunmasındaki en önemli rollerden biri koruma kurullarına verilmiştir. Çanakkale'de tarihi ve kültürel değerlerin koruması ile ilgili kararlar bugüne kadar Edirne Koruma kurulu tarafından veriliyordu. Konuların çokluğu nedeniyle, geç görüşülmesi şikayetlere neden oluyordu. Örneğin Çanakkale Aynalı Çarşı restorasyon projesi ile ilgili karar kuruldan 8 ayda çıkabilmişti. Birazda bu şikayetleri sona erdirmek için Bakanlar Kurulunun 1997 yılında aldığı bir kararla Çanakkale'de Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu kurulması kararlaştırılmıştı. Kuruluş ile ilgili çalışmalara ancak 24.6.2000 tarihinden itibaren başlandı. Kurul nihayet geçici olarak Fevzipaşa Mahallesi, Zafer Meydanı eski kilise bahçesindeki hizmet binasında faaliyete başladı. Kurulun görev alanı, daha önce Bursa kuruluna bağlı olan Balıkesir ve Edirne kuruluna bağlı Çanakkale illeri olarak belirlendi. Doğal, kentsel, arkeolojik sit alanı sınırları içindeki faaliyetlerle ilgili kararlar almak, bunlarla ilgili her türlü plan ve değişiklikleri onamak, kültür ve tabiat varlıklarının tespit ve tescillerini yapmak kurulların görevleri arasında. Bir amaçları da müze ile işbirliği yaparak bölgenin bir kültür envanterini çıkarmak olarak ifade edilmiştir. Kurulun ilk müdürü Erdal Korkmaz Bursa kurulundan Çanakkale'ye atanmıştır. Kurulun ilk üyeleri ise şunlardır. Ege Üniversitesinden Arkeolog Prof. Dr. Tomris AKBAŞOĞLU, Balıkesir Üniversitesinden şehir plancısı Prof. Dr. Deniz EREN, mimar Doç Dr. Orhan REMAN, Çanakkale18 Mart Üniversitesinden sanat tarihçisi Necla SEVİN, Kültür Bakanlığından emekli yüksek mimar İlhan ÖZTÜRK. Arşivinde yaklaşık 4000 dosya bulunan kurulun ayda en az dört kez toplanmak suretiyle çalışmalarını sürdüreceği belirtilmiştir. Kurul ilk toplantısını 26.02.2001 de valilik toplantı salonunda gerçekleştirmiş, başkan olarak Prof. Dr. Tomris Bakır, başkan yardımcısı olarak da Doç. Dr. Necla Sevin seçildikten sonra Gelibolu Yarımadası Barış Parkı'na geçerek çalışmalarına burada devam etmiştir. Kurulun gündemindeki ilk konu Assos, Küçükkuyu arasında yapılacak olan ve yapımı daha önce Edirne tarafından durdurulmuş ve binlerce zeytin ağacın katledilmesine neden olacak sahil yoluydu.